(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 125

॥ శ్రీః ॥
7.125. అధ్యాయః 125
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
ద్రోణపరాక్రమవర్ణనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-125-0x(4578)(50070)
అపరాహ్ణే మహారాజ సంగ్రామః సుమహానభూత్।
పర్జన్యసమనిర్ఘోషః పునర్ద్రోణస్య సోమకైః॥ 7-125-1(50071)
శోణాశ్వం రథమాస్థాయ నరవీరః సమాహితః।
సమరేఽభ్యద్రవత్పాండూంజవమాస్థాయ మధ్యమం॥ 7-125-2(50072)
తవ ప్రియహితే యుక్తో మహేష్వాసో మహాబలః।
చిత్రపుంఖైః శితైర్బాణైః కలశోత్తమసంభవః।
`జఘాన సోమకాన్రాజన్సృంజయాన్కేకయానపి'॥ 7-125-3(50073)
వరాన్వరాన్హి యోధానాం విచిన్వన్నివ భారత।
ఆక్రీడత రమే రాజన్భారద్వాజః ప్రతాపవాన్॥ 7-125-4(50074)
తమభ్యయాద్బృహత్క్షత్రః కేకయానాం మహారథః।
భాతౄణాం నృప పంచానాం శ్రేష్ఠః సమరకర్కశః॥ 7-125-5(50075)
విముంచన్విశిఖాంస్తీక్ష్ణానాచార్యం భృశమార్దయత్।
మహామేఘో యథా వర్షం విముంచన్గంధమాదనే॥ 7-125-6(50076)
తస్య ద్రోణో మహారాజ స్వర్ణపుంఖాఞ్శిలాశితాన్।
ప్రేషయామాస సంక్రుద్ధ- సాయకాందశ పంచ చ॥ 7-125-7(50077)
తాంస్తు ద్రోణవినిర్ముక్తాన్క్రుంద్ధాశీవిషసన్నిభాన్।
ఏకైకం పంచభిర్బాణైర్యుధి చిచ్ఛేద హృష్టవత్॥ 7-125-8(50078)
తదస్య లాఘవం దృష్ట్వా ప్రహస్య ద్విజపుంగవః।
ప్రేషయామాస విశిఖానష్టౌ సన్నతపర్వణః॥ 7-125-9(50079)
తాందృష్ట్వా పతతస్తూర్ణం ద్రోణచాపచ్యుతాఞ్శరాన్।
అవారయచ్ఛరైరేవ తావద్భిర్నిశితైర్మృధే॥ 7-125-10(50080)
తతోఽభవన్మహారాజ తవ సైన్యస్య విస్మయః।
బృహత్క్షత్రేణ తత్కర్మ కృతం దృష్ట్వా సుదుష్కరం॥ 7-125-11(50081)
తతో ద్రోణో మహారాజ బృహత్క్షత్రం విశేషయన్।
ప్రాదుశ్చక్రే రణే దివ్యం బ్రాహ్మమస్త్రం సుదుర్జయం॥ 7-125-12(50082)
కైకేయోఽస్త్రం సమాలోక్య ముక్తం ద్రోణేన సంయుగే।
బ్రహ్మాస్త్రేణైవ రాజేంద్ర బ్రాహ్మమస్త్రమశాతయత్॥ 7-125-13(50083)
తతోఽస్త్రే నిహతే బ్రాహ్మే బృహత్క్షత్రస్తు భారత।
వివ్యాధ బ్రాహ్మణం షష్ట్యా స్వర్ణపుంఖైః శిలాశితైః॥ 7-125-14(50084)
తం ద్రోణో ద్విపదాం శ్రేష్ఠో నారాచేన సమార్పయత్।
స తస్య కవచం భిత్త్వా ప్రావిశద్ధరణీతలం॥ 7-125-15(50085)
కృష్ణసర్పో యథా ముక్తో వల్మీకం నృపసత్తమ।
తథాఽత్యగాన్మహీం బాణో భిత్త్వా కైకేయమాహవే॥ 7-125-16(50086)
సోఽతివిద్ధో మహారాజ కైకేయో ద్రోణసాయకైః।
క్రోధేన మహతాఽఽవిష్టో వ్యావృత్య నయనే శుభే॥ 7-125-17(50087)
ద్రోణం వివ్యాధ సప్తత్యా స్వర్ణపుంఖైః శిలాశితైః।
సారథిం చాస్య బాణేన భృశం మర్మస్వతాడయత్॥ 7-125-18(50088)
ద్రోణస్తు బహుభిర్విద్ధో బృహత్క్షత్రేణ మారిష।
అసృజద్విశిఖాంస్తీక్ష్ణాన్కైకేయస్య రథం ప్రతి॥ 7-125-19(50089)
వ్యాకులీకృత్య తం ద్రోణో బృహత్క్షత్రం మహారథం।
అశ్వాంశ్చతుర్భిరన్యవధీచ్చతురోఽస్య పతత్త్రిభిః॥ 7-125-20(50090)
సూతం చైకేన బాణేన రథనీడాదపాతయత్।
ద్వాభ్యాం ధ్వజం చ చ్ఛత్రం చ చ్ఛిత్త్వా భూమావపాతయత్॥ 7-125-21(50091)
తతః సాధువిసృష్టేన నారాచేన ద్విజర్షభః।
హృద్యవిధ్యద్బృహత్క్షత్రం స చ్ఛిన్నహృదయోఽపతత్॥ 7-125-22(50092)
బృహత్క్షత్రే హతే రాజన్కేకయానాం మహారథే।
శైశుపాలిరభిక్రుద్ధో యంతారమిదమబ్రవీత్॥ 7-125-23(50093)
సారథే యాహి యత్రైష ద్రోణస్తిష్ఠతి దంశితః।
వినిఘ్నన్కేకయాన్సర్వాన్పాంచాలానాం చ వాహినీం॥ 7-125-24(50094)
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా సారథీ రథినాం వరం।
ద్రోణాయ ప్రాపయామాస కాంభోజైర్జవనైర్హయైః॥ 7-125-25(50095)
ధృష్టకేతుశ్చ చేదీనామృషభోఽతిబలోదితః।
వధాయాభ్యద్రవద్ద్రోణం పతంగ ఇవ పావకం॥ 7-125-26(50096)
సోఽవిధ్యత తదా ద్రోణం షష్ట్యా సాశ్వరథధ్వజం।
పునశ్చాన్యైః సఱైస్తీక్ష్ణైః సుప్తం వ్యాఘ్రం తుదన్నివ॥ 7-125-27(50097)
తస్య ద్రోణో ధనుర్మధ్యే క్షురప్రేణ శితేన చ॥
చకర్త గార్ధ్రపత్రేణ యతమానస్య శుష్మిణః॥ 7-125-28(50098)
అథాన్యద్ధనురాదాయ శైశుపాలిర్మహారథః।
వివ్యాధ సాయకైర్ద్రోణం కంకబర్హిణవాజితైః॥ 7-125-29(50099)
తస్య ద్రోణో హయాన్హత్వా చతుర్భిశ్చతురః శరైః।
సారథేశ్చ శిరః కాయాచ్చకర్త ప్రహసన్నివ॥ 7-125-30(50100)
అథైనం పంచవింశత్యా సాయకానాం సమార్పయత్॥ 7-125-31(50101)
అవప్లుత్య రథాచ్చైద్యో గదామాదాయ సత్వరః।
భారద్వాజాయ చిక్షేప రుపితామివ పన్నగీం॥ 7-125-32(50102)
తామాపతంతీమాలోక్య కాలరాత్రిమివోద్యతాం।
అశ్మసారమయీం గుర్వీం తపనీయవిభూషితాం।
శరైరనేకసాహస్రైర్భాద్వాజోఽచ్ఛినచ్ఛితైః॥ 7-125-33(50103)
సా ఛిన్నా బహుభిర్బాణైభారద్వాజేన మారిష।
గదా పపాత కౌరవ్య నాదయంతీ ధరాతలం॥ 7-125-34(50104)
గదాం వినిహతాం దృష్ట్వా ధృష్టకేతురమర్షణః।
తోమరం వ్యసృజద్వీరః శక్తిం చ కన కోజ్జ్వలాం॥ 7-125-35(50105)
తోమరం పంచభిర్భిత్త్వా శక్తిం చిచ్ఛేద పంచభిః।
తౌ జగ్మతుర్మహీం ఛిన్నౌ సర్పావివ గరుత్మతా॥ 7-125-36(50106)
తతోఽస్య విశిఖం తీక్ష్ణం వధాయ వధకాంక్షిణః।
ప్రేషయామాస సమరే భారద్వాజః ప్రతాపవాన్॥ 7-125-37(50107)
స తస్య కవచం భిత్త్వా హృదయం చామితౌజసః।
అభ్యగాద్ధరణీం బాణో హంసః పద్మవనం యథా॥ 7-125-38(50108)
పతంగం హి గ్రసేచ్చాషో యథా క్షుద్రం బుభుక్షితః।
తథా ద్రోణోఽగ్రసచ్ఛూరో ధృష్టకేతుం మహాహవే॥ 7-125-39(50109)
నిహతే చేదిరాజే తు తత్ఖండం పిత్ర్యమావిశత్।
అమర్షవశమాపన్నః పుత్రోఽస్య పరమాస్త్రవిత్॥ 7-125-40(50110)
తమపి ప్రహసంద్రోణః శరైర్నిత్యే యమక్షయం।
మహావ్యాఘ్రో మహారణ్యే మృగశావం యథా బలీ॥ 7-125-41(50111)
తేషు ప్రక్షీయమాణేషు పాండవేయేషు భారత।
జరాసంధసుతో వీరః స్వయం ద్రోణముపాద్రవత్॥ 7-125-42(50112)
స తు ద్రోణం మహాబాహుః శరధారాభిరాహవే।
అదృశ్యమకరోత్తూర్ణం జలదో భాస్కరం యథా॥ 7-125-43(50113)
తస్య తల్లాఘవం దృష్ట్వా ద్రోణః క్షత్రియమర్దనః।
వ్యసృజత్సాయకాంస్తూర్ణం శతశోఽథ సహస్రశః॥ 7-125-44(50114)
ఛాదయిత్వా రమే ద్రోణం రథస్థం రథినాం వరం।
జారాసంధిం జఘానాశు మిషతాం సర్వధన్వినాం॥ 7-125-45(50115)
యోయో విధీయతే ఖండస్తంతం ద్రోణోఽంతకోపమః।
ఆదత్త సర్వభూతాని ప్రాప్తే కాలే యథాంతకః॥ 7-125-46(50116)
తతో ద్రోణో మహారాజ నామ విశ్రావ్య సంయుగే।
శరైరనేకసాహస్రైః పాండవేయాన్సమావృణోత్॥ 7-125-47(50117)
తే తు నామాంకితా బాణా ద్రోణేనాస్తాః శిలాశితాః।
నరాన్నాగాన్హయాంశ్చైవ నిజఘ్నుః శతశో మృధే॥ 7-125-48(50118)
తే వధ్యమానా ద్రోణేన శక్రేణేవ మహాసురాః।
సమకంపంత పాంచాలా గావః శీతార్దితా ఇవ॥ 7-125-49(50119)
తతో నిష్టానకో ఘోరః పాండవానామజాయత।
ద్రోణేన వధ్యమానేషు సైన్యేషు భరతర్షభ॥ 7-125-50(50120)
ప్రతాప్యమానాః సూర్యేణ హన్యమానాశ్చ సాయకైః।
అన్వపద్యంత పాంచాలాస్తదా సంత్రస్తచేతసః॥ 7-125-51(50121)
మోహితా బాణజాలేన భారద్వాజేన సంయుగే।
ఊరుగ్రాహగృహీతానాం పాంచాలానాం మహారథాః॥ 7-125-52(50122)
చేదయశ్చ మహారాజ సృంజయాః కాశికోసలాః।
అభ్యద్రవంత సంహృష్టా భారద్వాజం యుయుత్సయా॥ 7-125-53(50123)
బ్రువంతశ్చ రణేఽన్యోన్యం చేదిపాంచాలసృంజయాః।
హత ద్రోణం హత ద్రోణమితి తే ద్రోణమభ్యయుః॥ 7-125-54(50124)
యతంతః పురుపవ్యాఘ్రాః సర్వశక్త్యా మహాద్యుతిం।
నినీపవో రణే ద్రోణం యమస్య సదనం ప్రతి॥ 7-125-55(50125)
యతమానాంస్తు తాన్వీరాన్భారద్వాజః శిలీముఖైః।
యమాయ ప్రేపయామాస చేదిముఖ్యాన్విశేపతః॥ 7-125-56(50126)
తేషు ప్రక్షీయమాణేషు చేదిముఖ్యేషు సర్వశః।
పాంచలాః సమకంపంత ద్రోణసాయకపీడితాః॥ 7-125-57(50127)
ప్రాక్రోశన్భీమసేనం తే ధృష్టద్యుంనం చ భారత।
దృష్ట్వా ద్రోణస్య కర్మాణి తథారూపాణి మారిష॥ 7-125-58(50128)
భీమ ఉవాచ। 7-125-59x(4579)
బ్రాహ్మణేన తపో నూనం చరితం దుశ్చరం మహత్।
తథా హి యుధి సంక్రుద్ధో దహతి క్షత్రియర్పభాన్॥ 7-125-59(50129)
ధర్మో యుద్ధం క్షత్రియస్య బ్రాహ్మణస్య పరం తపః।
తపస్వీ కృతవిద్యశ్చ ప్రేక్షితేనాపి నిర్దహేత్॥ 7-125-60(50130)
ద్రోణాగ్నిమస్త్రసంస్పర్శం ప్రవిష్టాః క్షత్రియర్పభాః।
బహవో దుస్తరం ఘోరం యత్రాదహ్యంత భారత॥ 7-125-61(50131)
యథాబలం యథోత్సాహం యథాసత్వం మహాద్యుతిః।
మోహయన్సర్వభూతాని ద్రోణో హంతి బలాని నః॥ 7-125-62(50132)
సంజయ ఉవాచ। 7-125-63x(4580)
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా క్షత్రధర్మా వ్యవస్థితః।
అర్ధచంద్రేణ చిచ్ఛేద ద్రోణస్య సశరం ధనుః॥ 7-125-63(50133)
స సంరబ్ధతరో భూత్వా ద్రోణః క్షత్రియమర్దనః॥ 7-125-64(50134)
అన్యత్కార్ముకమాదాయ భాస్వరం వేగవత్తరం।
తత్రాధాయ శరం తీక్ష్ణం పరానీకవిశాతనం॥ 7-125-65(50135)
ఆకర్ణపూర్ణమాచార్యో బలవానభ్యవాసృజత్।
స హత్వా క్షత్రధర్మాణం జగామ ధరణీతలం॥ 7-125-66(50136)
స భిన్నహృదయో వాహాన్న్యపతన్మేదినీతలే।
తతః సైన్యాన్యకంపంత ధృష్టద్యుంనసుతే హతే॥ 7-125-67(50137)
అథ ద్రోణం సమారోహచ్చేకితానో మహాబలః।
స ద్రోణం దశభిర్విద్ధ్వా ప్రత్యవిద్ధ్యత్స్తనాంతరే॥ 7-125-68(50138)
చతుర్భిః సారథిం చాస్య చతుర్భిశ్చతురో హయాన్।
తమాచార్యస్త్రిభిర్బాణైర్బాహ్వోరురసి చార్దయత్॥ 7-125-69(50139)
ధ్వజం సప్తభిరున్మథ్య యంతారమవధీత్త్రిభిః।
తస్య సూతే హతే తేఽశ్వా రథమాదాయ విద్రుతాః॥ 7-125-70(50140)
సమరే శరసంవీతా భారద్వాజేన మారిష।
చేకితానరథం దృష్ట్వా హతాశ్వం హతసారథిం॥ 7-125-71(50141)
తాన్సమేతాన్రణే శూరాంశ్చేదిపాంచాలసృంజయాన్।
సమంతాద్ద్రావయంద్రోణో బహ్వశోభత మారిష॥ 7-125-72(50142)
ఆకర్ణపలితః శ్యామో వయసాఽశీతిపంచకః।
రణే పర్యచరద్ద్రోణో వృద్ధః షోడశవర్షవత్॥ 7-125-73(50143)
అథ ద్రోణం మహారాజ విచరంతమభీతవత్।
వజ్రహస్తమమన్యంత శత్రవః శత్రుసూదనం॥ 7-125-74(50144)
తతోఽబ్రవీన్మహాబాహుర్ద్రుపదో బుద్ధిమాన్నృప।
లుబ్ధోఽయం క్షత్రియాన్హంతి వ్యాఘ్రః క్షుద్రమృగానివ॥ 7-125-75(50145)
కృచ్ఛ్రాందుర్యోధనో లోకాన్పాపః ప్రాప్స్యతి దుర్మతిః।
యస్య లోభాద్వినిహతాః సమరే క్షత్రియర్షభాః॥ 7-125-76(50146)
శతశః శేరతే భూమౌ నికృత్తా గోవృషా ఇవ।
రుధిరేణ పరీతాంగాః శ్వశృగాలాదనీకృతాః॥ 7-125-77(50147)
సంజయ ఉవాచ। 7-125-78x(4581)
ఏవముక్త్వా మహారాజ ద్రుపదోఽక్షౌహిణీపతిః।
పురస్కృత్య రణే పార్థాంద్రోణమభ్యద్రవద్ద్రుతం॥ ॥ 7-125-78(50148)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వమి చతుర్దశదివసయుద్ధే పంచవింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 125 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-125-50 నిష్టానకః కష్టస్వనః॥
5-125-52 ఊరుగ్రాహః ఊరుస్తంభః॥
5-125-73 ఆకర్ణముపాగతం పలితం కేశాదేః శౌక్ల్యం యస్య।
వయసా కాలపిండసంయోగేన।
అశీతిపంచకః చతుఃశతాబ్దః॥
5-125-125 పంచవింశత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.